امور مالیاتی


مالیات به وجوه یا اموالی گفته می شود که دولت از اشخاص حقیقی و حقوقی به موجب قانون و برای تامین مخارج عمومی دریافت می‌نماید .
اخذ مالیات از وظایف دولت محسوب می‌شود که طبق مقررات از مودیان مالیاتی مطالبه و وصول می نماید . فرایندهای مالیاتی شامل : شناسایی ، ثبت نام مودیان ، مطالبه مالیات ، حل اختلاف مالیاتی و وصول مالیات می باشد . طبق قانون این هفته مودیان داده شده است که در صورت بروز اختلاف در امور مالیاتی به مراجع صالح رجوع نمایند . به دعاوی مالیاتی در مراجع اختصاصی غیر قضایی رسیدگی می شود و در صورتی که در این مراجع حل و فصل نگردد می توان به دیوان عدالت مراجعه نمود .

مالیات ها به دو دسته مستقیم و غیر مستقیم تقسیم می شود.

مالیات های مستقیم :این نوع مالیات ، به صورت مستقیم از درآمد یا دارایی افراد حقیقی و حقوقی اخذ می شود.

مالیات غیر مستقیم: این نوع مالیات به صورت غیر مستقیم از طریق مصرف کالاها و فعالیت ها اخذ می شود.

مالیات بر درآمد

  1. مالیات بر درآمد املاک
  2. مالیات بر درآمد حقوق
  3. مالیات بر درآمد مشاغل
  4. مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی
  5. مالیات بر درآمد اتفاقی

مالیات بر دارایی

  1. مالیات بر ارث
  2. حق تمبر

مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده نوعی مالیات بر مصرف است که در زنجیره واردات، تولید و توزیع بر حسب درصدی از ارزش کالا و خدمات مشمول دریافت می‌شود. این مالیات نخستین بار توسط فون زیمنس در سال ۱۹۵۱ به منظور فائق آمدن بر مسائل مالی کشور آلمان طرح ریزی گردید، لیکن به رغم علاقه و تمایل شدید کشورهایی نظیر آرژانتین و فرانسه در خصوص آگاهی از چگونگی ساختار آن، این مالیات بطور رسمی تا سال ۱۹۵۴ به مرحله اجرا در نیامد. از سال ۱۹۵۴به بعد، برزیل، فرانسه، دانمارک و آلمان در زمره نخستین کشورهایی بودند که این مالیات را در نظام مالیاتی کشور خود معرفی نمودند. کره جنوبی نخستین کشور آسیایی است که درسال ۱۹۷۷ با کمک صندوق بین‌المللی پول توانست این مالیات را در نظام مالیاتی خود پیاده نماید و بدنبال آن کشورهای ترکیه، پاکستان، بنگلادش و لبنان نیز اقدام به اجرای این مالیات نمودند. هم اکنون بیش از ۱۴۰ کشور جهان از سیستم مالیات بر ارزش افزوده بهره‌مند هستند.

مراجع اختصاصی غیر قضایی جهت رسیدگی به دعاوی مالی عبارتند از :

۱- مرحله اداری و توسط مسئول ذیربط اداره مالیاتی
۲- هیاتهای حل اختلاف مالیاتی بدوی و تجدیدنظر
۳- شورای عالی مالیاتی
۴- هیاًت‌های موضوع ماده ۲۵۱ مکرر قانون مالیات های مستقیم
نخستین مرحله حل اختلاف مالیاتی توسط مرجع اداری انجام می‌گیرد و در صورتی که در این مرحله حل و فصل نگردد ، پرونده جهت رسیدگی به هیات های حل اختلاف مالیاتی بدوی ارسال می گردد که می‌توان از آراء صادره از هیات های حل اختلاف مالیاتی بدوی تجدیدنظرخواهی نمود که در هیاتهای حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر رسیدگی می گردد .
معمولاً دعاوی مالیاتی در هیاًت های حل اختلاف مالیاتی بدوی و تجدید نظر پس از رسیدگی های لازم ختم رسیدگی اعلام و راًی صادره قطعی و لازم الاجرا می باشند .
ولی در مواردی نیز ممکن است در جریان رسیدگی مقررات قانونی درست اجرا نشده باشد در چنین مواردی طرفین دعاوی مالیاتی اعم از مؤدی ادارات امور مالیاتی می توانند نسبت به رای صادره فرجام‌خواهی نمایند که در شورای عالی مالیاتی رسیدگی می گردد . طبق ماده ۲۵۱ قانون مالیات های مستقیم مهلت اعتراض به رای قطعی هیات حل اختلاف مالیاتی یک ماه از تاریخ ابلاغ رای قطعی می باشد .
در دعاوی مالیاتی می‌توان نسبت به مالیات های قطعی که در مرجع دیگر قابل طرح نباشد به ادعای غیر عادلانه بودن مالیات مستنداً به مدارک و دلایل کافی از طرف مؤدی شکایت و تقاضای تجدید رسیدگی نمود در این گونه موارد ، وزیر امور اقتصاد و دارایی می تواند پرونده امر را به هیاتی مرکب از سه نفر به انتخاب خود جهت رسیدگی ارجاع نماید .

وکیل دعاوی مالیاتی

در دعاوی مالیاتی وکیل می تواند با رعایت مقررات ماده ۱۰۳ قانون مالیات های مستقیم و در حدود اختیاراتی که در وکالتنامه به وی اعطا گردیده از حقوق مؤدی در مراجع دادرسی مالیاتی دفاع نماید .وکیل دعاوی مالیاتی می تواند وکالت مؤدی را در تمامی مراحل دادرسی اعم از هیات های حل اختلاف بدوی و تجدیدنظر و شورای عالی مالیاتی ، دیوان عدالت اداری و هیات های موضوع ماده ۲۵۱ مکرر قانون مالیات های مستقیم ، بر عهده بگیرد . وکیل دعاوی مالیاتی مکلف است طبق بند (د) ماده ۱۰۳ قانون مالیات های مستقیم معادل پنج درصد حق الوکاله تمبر باطل نماید . وکالت دعاوی مالیاتی مستلزم داشتن تجربه کافی و آگاهی و تسلط بر قوانین و مقررات مالیاتی می باشد تا بتواند به بهترین نحو از حقوق موکل در مراجع حل اختلاف دفاع نماید در بسیاری مواقع افراد به جهت عدم آگاهی از قوانین و مقررات و عدم استفاده از وکیل مالیاتی توانایی دفاع در پرونده مالیاتی را نداشته و همین امر باعث تضییع حقوق وی می گردد .

انواع هیئت های حل اختلاف مالیاتی

در قوانین و سازمان مالیاتهای مستقیم ایران، شاد فعالیت ۳ نوع هئت حل اختلاف هستیم که عبارت اند از:

الف) هیأت بدوی حل اختلاف مالیاتی

ب) هیأت تجدید نظر حل اختلاف مالیاتی

ج) هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۱۶ قانون مالیات های مستقیم

د) هیأت موضوع ماده ۲۵۱ مکرر قانون مالیات های مستقیم

مباحث ما در این نوشتار به صلاحیت و حیطه اختیار هیأت حل اختلاف بدوی مالیاتی باز میگردد که بر اساس ماده ۲۳۸ قانون مالیاتهای مستقیم فعالیت می کند.

اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی

برابر ماده ۲۴۴ قانون مالیات های مستقیم هیئت های حل اختلاف مالیاتی (موضوع ماده ۲۳۸ قانون مالیات های مستقیم) از ۳ نفر به شرح زیر تشکیل می شوند:

۱) یک نفر نماینده سازمان امور مالیاتی که منتخب سازمان امور مالیاتی است.

۲) یک نفر نماینده مودی (مالیات دهنده) که منتخب خود مودی است و اگر مودی در برگ تشخیص مالیات و اعتراض به آن نماینده خویش جهت حضور در هیأت حل اختلاف مالیاتی را تعیین نکرده باشد سازمان امور مالیاتی برابر بند سوم ماده ۲۴۴ قانون مالیات های مستقیم به توجه به نوع فعالیت مودی نماینده او را از بین نمایندگان اتاق بازرگانی یا اتاق تعاون یا اتحادیه صنفی یا شورای اسلامی شهر برخواهد گزید.

۳) یک نفر قاضی اعم از شاغل یا بازنشسته

این هیأت ۳ نفره برای رسیدگی به اعتراضات و شکایات مودی وقتی را تعیین و به مودی ابلاغ می نمایند که فاصله بین ابلاغ برگ تعیین وقت رسیدگی و روز رسیدگی به پرونده مالیاتی نباید کمتر از ۱۰ روز باشد.

پس از انجام مراحل رسیدگی هیأت بدوی حل اختلاف مالیاتی اقدام به صدور رای می نماید.

صدور رأی هیئت حل اختلاف مالیاتی

با توجه به این که هیأت متشکل از ۳ نفر می باشد برابر ماده ۲۴۷ قانون مالیات های با رای ۲ نفر از ۳ نفر رای هیأت حل اختلاف مالیاتی صادر می شود، اما بنابر تاکید قانون باید نظر مخالف و رای او نیز در متن رای نوشته شود.

بنابر ماده ۲۴۷ قانون مالیات های مستقیم رای هیئت حل اختلاف بدوی مالیاتی با اکثریت آرا قطعی و لازم الاجرا می باشند.

مودی می تواند ظرف ۳۰ روز از صدور رای هیئت حل اختلاف بدوی به شعبه تجدید نظر هیأت حل اختلاف نیر تجدید نظر خواهی نماید که به این موضوع در نوشتار های آتی خواهیم پرداخت.

لایحه مالیاتی چیست

نوشتاری که از سوی صاحب دعوا (دعاوی حقوقی یا دعاوی کیفری) تقدیم مقام قضایی میگردد، لایحه گفته می شود.

در دعاوی مالیاتی، مودیان مالیاتی نیز برای حضور در هیأت های حل اختلاف مالیاتی و همچنین سایر مراجع اداری نیاز به ارائه لایحه دفاعیه مالیاتی دارند تا بتوانند از حقوق خود دفاع نمایند.

لایحه مالیاتی، بهترین ابزار مودی یا وکیل وی در هیأت های حل اختلاف مالیاتی برای دفاع از حقوق خود است.

زیرا:

گاهی به دلایلی حضور مودی در زمان مقرر برای حضور در هیأت حل اختلاف میسر نمی باشد. ولی می تواند لایحه دفاعیه خود را در دبیرخانه ثبت و به هیأت ارائه نماید. اعضای هیأت نیز با مطالعه لایحه مزبور نسبت به صدور رأی اقدام می نمایند.
اکثر اوقات بعد از اینکه مودی دفاعیات خود را شفاهاً به هیأت حل اختلاف ارائه می نماید و جلسه را ترک می کند، اعضای هیأت مجدد لایحه دفاعیه را مرور و نسبت به آن رأی خود را صادر می نمایند.
با توجه به اینکه در یک روز کاری، تعداد پرونده های رسیدگی شده توسط هیأت حل اختلاف زیاد می باشد و ممکن است هیأت مزبور در همان روز به پرونده رأی ندهد، به همین خاطر با مطالعه مجدد لایحه و یادآوری موضوع، رأی مورد نظر را صادر می نماید.

موارد مهم در تنظیم لایحه مالیاتی:

  • با استناد به ماده ۲۳۷ قانون مالیات‌های مستقیم، گزارش کامل رسیدگی که مبنای صدور برگ تشخیص است را از اداره امور مالیاتی مربوطه استعلام کنید. به حکم قانون، اداره امور مالیاتی موظف است اطلاعات را در اختیار مؤدی قرار دهد.
  • گزارش رسیدگی را به دقت بررسی کنید.
  • نحوه رسیدگی را با مقررات ق م م آیین نامه‌های اجرایی، بخشنامه‌های سازمان امور مالیاتی، رای شورای عالی مالیاتی و رای دیوان عدالت اداری مقایسه و اگر مغایرتی بود فهرست کنید.
  • لایحه دفاعیه را با مغایرت‌های نحوه رسیدگی اداره امور مالیاتی با قوانین مقررات مراجع مذکور در فوق تنظیم کنید فقط به قوانین استناد کنید.
  • اگر به قانون تسلط ندارید، از مشاوران حرفه ای کمک بگیرید.
  • وقتی یکی از نمایندگان ماده ۲۴۴ در جلسه رسیدگی هیأت حل اختلاف مالیاتی حضور ندارد:
    دفاعیاترا کتباً مطرح کنید.
  • مراتب عدم حضور نماینده غایب را کتباً در صورتجلسه رسیدگی اعلام و به استناد تبصره ۱ ماده ۲۴۴ عدم رسمیت جلسه اعلام و خواستار تجدید دعوت شوید.
  • اگر نماینده غایب، نماینده اتاق بازرگانی است، مراتب را به همراه تصویر صورتجلسه رسیدگی به اتاق بازرگانی اعلام و ارسال کنید.

جهت ثبت دعوی مالی خود اطلاعات را وارد کنید:

جهت ثبت دعوی خود اطلاعات را وارد کنید: